AdaMerOs Herptil Türkiye
Türkiye Kurbağa ve Sürüngenleri Gözlemciliği ve Fotoğrafçılığı Topluluğu
The Amphibians and Reptiles Monitoring & Photography Society in Turkey
YazıYorum
GözlüYorum
TanıYorum
Tartışıyorum
"EN" türler   
"EN" üyeler   
"EN" fotoğraflar   
"EN" iller   
Ana Sayfam Yap Sık Kullanılanlara Ekle Mail Gönder
Ara
Email
Şifre
Şifremi Unuttum | Beni Hatırla
  
 Ana Sayfa
 Fotoğraf Galerisi
 Herptil Forum
 TanıYorum Galerisi
 GözlüYorum Galerisi
 YazıYorum-ÖğreniYorum
 Fotoğraf Arama
 Herptil Türleri
 Türkiye'nin Herptilleri
 İl Portfolyoları
 Etkinlikler ve Duyurular
 Herptil Ansiklopedisi
 Herptil Biyolojisi
 Gözlem ve Fotoğrafçılık
 Kültür ve Sanat
 Hakkımızda
 Topluluk Üyeleri
 Üyelik Başvurusu
 Türk Herpetologlar
 E-Afişlerimiz
 ENGLISH Pages
 ENGLISH e-Posters
 Videolar/Movies
 E-Bülten (THB)
 Bağlantılar
 İletişim
 
  AdaMerOs Kelebek

Türkherptil DKMPGM ile işbirliği yapmaktadır


 

Turkherptil is an affiliated member of Natural Europe Project

Kör Kertenkeleler (Halkalı Kertenkeleler) (AMPHISBAENIA) AMPHISBAENIA Kuyruksuz Kurbağalar (ANURA) ANURA Kertenkeleler (SAURIA) SAURIA Yılanlar (SERPENTES ) SERPENTES Kaplumbağalar (TESTUDINATA) TESTUDINATA Kuyruklu Kurbağalar (Semenderler) (URODELA) URODELA
        Herptil Biyolojisi
Kaplumbağalar - Chelonia (=Testudinata)

Ordo 2: Chelonia (=Testudinata) (Kaplumbağalar)

Mesozoik’in Permien döneminden günümüze kadar gelmiş olan bu takımın 14 kadar ailesi ve 350 kadar türü bulunur. Aktüel kaplumbağalar ile geçmiş jeolojik devirlerde yaşayanlar arasında büyük bir fark yoktur. Çok uzun ömürlüdürler. 20-100 yıl hatta bazı karasal türlerde olduğu gibi 200 yıl kadar yaşayanları (Örneğin Galapagos kaplumbağası, Testudo elephantopus) da vardır.
Kaplumbağalar, diğer sürüngenlerden ilk bakışta şu özellikleri ile ayrılırlar.
1. Vücut bir kabuk içindedir. Yalnız baş, boyun, kuyruk ve bacaklar serbest olup dışarıdadır.
2. Çenelerde dişler bulunmaz, bunun yerine çeneler keratinden yapılmış bir kılıfla kaplıdır. Hayvan öldüğünde bu kılıf ayrılabilir. Kılıfın serbest kenarı keskindir.
3. Kopulasyon organı (Penis) tektir. Kloak yarığı timsahlarda (Crocodilia) olduğu gibi boyunadır. Diğer sürüngenlerde ise eninedir.
Tipik bir kaplumbağa kabuğu kemikten yapılmış olup serttir. Çoğunda gövde omurları ve kaburgalar ile üst kabuk kaynaşmış durumdadır. Kemik yapıdaki kabuk üzerinde, genelde keratin plaklar bulunur. Suda yaşayan bazı türlerde ise yumuşak bir deri bulunur. Kabuğun üst kısmına Karapas (Carapax, Karapaks, Üst Kabuk), alt kısmına Plastron (Alt Kabuk) denir.
 
Şekil 58: Mauremys caspica (Çizgili Kaplumbağa)’da Karapas’da yer alan keratin ve kemik plakların isimlendirilmesi (Başoğlu ve Baran, 1977’den).
 
Kabuk tipik olarak muntazam kemik ve keratin plaklardan yapılmıştır. Üst kabukta bulunan keratin ve kemik plakların isimlendirilmesi aynıdır. Bunlar:
1. Nöral Plaklar (Neuralia, Vertebral Plaklar): Ortada omurlar ile kaynaşmış tek sıra halindedir. Bunların önünde omurlarla kaynaşmamış Nuchal Plak (Ense Plağı) bulunur. Nöral plakların arkasında, kuyruk üzerine gelen bölgede 1-3 Suprakaudal (Supracaudal) Plak bulunur.
2. Kostal Plaklar (Costalia): Yanlarda, kaburgalar (Costae) hizasında bulunurlar.
3. Marginal Plaklar (Marginalia): Kostal plakların dış tarafında kabuğu çevreleyen plaklardır.
Alt kabuk (Plastron)’da bulunan kemik ve keratin plakların isimlendirilmesi farklıdır. Hayvan ölünce keratin plaklar düşer. Önden arkaya doğru bu plakların isimlendirilmesi ve sayıları şöyledir:
 
Kemik Plaklar                                    Keratin Plaklar
Epiplastron (çift)                       Gulare (çift)
Endoplastron (tek)                     Humerale (çift)
Hyoplastron (çift)                      Pektorale (çift)
Hypoplastron (çift)                    Abdominale (çift)
Xiphiplastron (çift)                     Femorale (çift)
                                              Anale (çift)
 
Çeşitli ortamlarda: deniz, kara ve tatlısuda yaşarlar. Yarı sucul olanları da vardır. Karada yaşayanlar genel olarak bitkisel maddelerle, suda yaşayanlar da daha ziyade hayvansal gıda ile beslenirler. Yaşadıkları ortama göre morfolojileri de az çok değişiktir. Karasal olanlarda çoğunlukla kabuk kubbeli, ayaklar yumru şeklinde, bacaklar silindirik, parmaklar körelmiştir: sadece tırnaklar ayırt edilir. Sucul olanlarda kabuk, genelde dorso-ventral basıktır ve parmaklar bariz olup, ayak parmakları arasında yüzme zarı vardır. Deniz kaplumbağaları gibi iyice sucul olanlarda bacaklar iyice yassılaşmıştır, tam kürek şeklini almıştır.
Kaplumbağaların tamamı ovipardırlar. Sucul olanlarda dişiler yumurtalarını karada açtıkları çukura bırakırlar. Denizde yaşayanlar bile yumurtlamak için sahile çıkarlar. Yumurtadan çıkan yavru hemen denize döner.
 
 
Şekil 59: Plastronda yer alan keratin (üstte) ve kemik (altta) plaklar ile isimlendirilmeleri (Sol taraf hayvanın önü, sağ taraf ise hayvanın arka tarafıdır) (Başoğlu ve Baran, 1977; Özeti ve Atatür, 2001’den).
 
Şekil 60: Kaplumbağalarda ayak tipleri ( Budak ve ark., 2002’ye göre Başoğlu ve Baran, 1977’den).
 
Kaplumbağaların Sınıflandırılması:
Değişik şekillerde gruplandırmalar yapılmıştır. Bazılarına göre Athecae (kabuksuzlar) ve Thecaphora(kabuklular) olmak üzere iki alttakıma ayrılır. Fakat birçok yazarın ve burada bizim de kabul ettiğimiz gruplandırma şekli ise, boyun omurlarının yapısını dikkate alarak yapılan gruplandırmadır. Boyun omurlarının yapısına göre kaplumbağalar 2 alttakıma ayrılırlar.
Subordo 1: Pleurodira[Pleur: yan, dira: boyun]
Boyunlarını kabuk içine çekerken yana doğru bükerler. Kalça kemeri (Pelvis), kabuk ile kaynaşmıştır. Tamamı sucul olan türleri 2 ailede (Chelidaeve Pelomedusidae) toplanır. Güney yarımküredeki kıtalarda dağılış gösterirler.

Subordo 2: Cryptodira [Cryptos: gizli; dira: boyun]

Bu grupta boyun, kabuk içine yana bükülmeden “S” harfi şeklinde kıvrılarak çekilir. Bazılarında ise kabuk içine tam çekilmez. Kalça kemeri (pelvis), plastron ile kaynaşmaz, ayrıktır. 12 kadar aileye ayrılır. Bütün Kıtalara yayılmıştır. Ülkemizde yaşayan kaplumbağaların tamamı bu alttakıma dahil 6 aile (Testudinidae, Emydidae, Bataguridae, Cheloniidae, Dermochelyidae, Trionychidae) içerisinde sınıflandırılır.

 

Kaynak: 

 

Budak, A. & Göçmen, B. (2005).  Herpetoloji. Ege Üniversitesi Fen Fakültesi Kitaplar Serisi, No. 194, Ege Üniversitesi Basımevi, Bornova-İzmir, 226 s. (ISBN 975-483-658-2) [Türkçe Kitap]. [2nci baskı, 2008].

Copyright © 2011 - 2019 AdaMerOs Herptil Türkiye, her hakkı saklıdır.
Bu sitede yayınlanan fotoğrafların ve yazıların hakları ve sorumluluğu sahiplerine aittir.
Fotoğraflar, yazılar ve diğer içeriğin izin alınmadan herhangi bir ortam ve biçimde kullanılması T.C. 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Yasası'na göre suçtur.